Δ.ΕΦΡΑΊΜΟΓΛΟΥ: Ο "ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΣ" ΣΤΟ ΧΑΛΙ

  Ο Δημήτρης Εφραίμογλου δεν διεκδικεί τον τίτλο του «ταπητουργού», αφού, όπως ο ίδιος παραδέχεται, έχει κληρονομήσει την τεχνογνωσία, η οποία ριζώνει στην οικογένειά του από τότε που ο παππούς του, του οποίου φέρει το όνομα, διωγμένος από τη Σπάρτη της Μ. Ασίας, όπου ζούσε μέχρι την καταστροφή του 1922, ήρθε στην Ύδρα μαζί με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειάς του.
  Η Σπάρτη ήταν γνωστό ταπητουργικό κέντρο της Μ. Ασίας και εκεί ήταν που έμαθε την τέχνη, που έμελλε να στιγματίσει τις επόμενες γενεές της οικογένειάς του. Εργάστηκε σκληρά ως τεχνίτης στην ύφανση χαλιών και λίγα χρόνια ARGALEIOS 650x488αργότερα ήρθε στην Αθήνα, όπου και έστησε τη βάση της μετέπειτα οικογενειακής επιχείρησης. Με σκληρή δουλειά και σωστούς χειρισμούς η επιχείρηση αναπτύχθηκε μεταφέροντας την παραγωγή της σταδιακά σε όλη τη χώρα. Στο μεταξύ, σημαντικό ρόλο έπαιξε και ο πατέρας του Δημήτρη Εφραίμογλου, Συμεών, ο οποίος είχε επίσης εισχωρήσει στην οικογενειακή επιχείρηση και είχε επιτύχει σε μικρό χρονικό διάστημα τη διεύρυνσή της. Η ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ έδωσε τη δυνατότητα στην επιχείρηση να επεκταθεί και στις εισαγωγές, αναπτύσσοντας ένα αρκετά σημαντικό δίκτυο σε χώρες, όπως η Περσία η Τουρκία η Ινδία κλπ που αποτελούν παραδοσιακές δυνάμεις στην κατασκευή χαλιών.
  Τα ηνία της επιχείρησης, η οποία στο μεταξύ λαμβάνει την επωνυμία «Δ.ΕΦΡΑΙΜΟΓΛΟΥ ΑΕΒΕ» αναλαμβάνει από το 1991 ο Δημήτρης Εφραίμογλου, υπό τη συμβουλή του πατέρα του, ο οποίος ακόμα και σήμερα προσφέρει στα παιδιά του απλόχερα τη γνώση και την εμπειρία του. Έχει μόλις πάρει πτυχίο Business Administration & Marketing σε πανεπιστήμιο του Λονδίνου και είναι έτοιμος να μεταφέρει τη γνώση του στην οικογενειακή επιχείρηση, την οποία, όπως δηλώνει αγαπάει πολύ, γιατί, όπως μας εκμυστηρεύεται, του δίνει τη δυνατότητα να έρχεται συχνά σε επαφή με το «μυστικισμό της Ανατολής».
Αυτόν το μυστικισμό έχει καταφέρει να τον διατηρήσει μέχρι σήμερα, εκπληρώνοντας τον αρχικό του στόχο, που δεν είναι άλλος από τη διάσωση και διατήρηση της τέχνης του χειροποίητου χαλιού, έχοντας πλέον καταφέρει να προσαρμόσει αυτό το στοιχείο στις ειδικές απαιτήσεις του κάθε πελάτη.
  Σήμερα, ο Δημήτρης Εφραίμογλου έχει κατορθώσει να διατηρήσει την παράδοση του ονόματός του και να το μετατρέψει σε μια από τις πρώτες εταιρείες του χώρου. Με την επιμονή και την τελειομανία του, αλλά και την αγάπη του στη δουλειά του θέτει διαρκώς νέους στόχους. Για να τους επιτύχει, μάλιστα, δε διστάζει να ταξιδεύει συχνά σε χώρες με παράδοση στο χειροποίητο χαλί, ώστε να έρθει και ο ίδιος σε επαφή με τις παραδόσεις και τις τέχνες στην παρθενική τους μορφή. iran 52 500x326Παράλληλα, συνεχίζει τις προσπάθειες για τη διατήρηση και διάσωση
της τέχνης οργανώνοντας εκδηλώσεις, στις οποίες παρουσιάζεται συχνά στο κοινό ο τρόπος, με τον οποίο υφαίνεται το χαλί στον αργαλειό.

  Ο Δημήτρης Εφραίμογλου, ο «ανατολικός» στο χαλί, μοιράζεται μαζί μας την εμπειρία, τους προβληματισμούς, αλλά και τους στόχους του.
«Δεν είμαστε απλώς έμποροι, που παίρνουμε το ένα χαλί και το πουλάμε στα καταστήματά μας. Έχουμε συσσωρευμένη γνώση πολλών γενεών, που μας επιτρέπει να γνωρίζουμε αυτό που λέμε, “το DNA του χαλιού”. Αν, δηλαδή αυτό που προμηθευόμαστε, είναι αυτό που περιμένουμε. Αυτήν την αξιοπιστία και σιγουριά μεταφέρουμε στους πελάτες μας».
  Πόσο μεγάλο πλεονέκτημα είναι δηλαδή η γνώση της ταπητουργίας στο να ξεχωρίζει κανείς τις αδυναμίες του χαλιού; Σίγουρα υπάρχουν δυσκολίες, αλλά, όπως μας εξηγεί, η εμπειρία παίζει σημαντικό ρόλο, στο να διακρίνει κανείς τις διαφορές στην ποιότητα του χαλιού σε μια αγορά, που, όπως μας περιγράφει είναι «ωκεανός».
  Ο ίδιος κάνει τη διάκριση ανάμεσα στο εργοστασιακό και το χειροποίητο χαλί, εκφράζοντας, ταυτόχρονα, την ειλικρινή προτίμησή του στο δεύτερο.
«Για εμάς το χειροποίητο χαλί είναι ένα έργο τέχνης. Θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι ένας συνδυασμός τεχνών, αφού το να συλλέξει κανείς το μαλλί, να το σχεδιάσει και να φτάσει μέχρι την τελική ύφανσή του αποτελεί κάθε μια χωριστά μορφή τέχνης. Κάθε φάση του χαλιού απαιτεί εξειδίκευση, η οποία είναι εξίσου σημαντική όσο το αποτέλεσμα».
Μοιραία, έρχεται η ερώτηση σχετικά με τη διάκριση στην προέλευση του χαλιού.
«Πολλές χώρες κατασκευάζουν σήμερα χειροποίητα χαλιά. Κάθε μια έχει διατηρήσει τα χαρακτηριστικά της εδώ και χρόνια και από εκεί έχουν προκύψει και οι αντίστοιχες ονομασίες προέλευσης. Για παράδειγμα, η γνήσια «μπουχάρα», που αρχικά κατασκευαζόταν στην Σοβιετική Ένωση, σήμερα τη βρίσκουμε στην περιοχή του Τουρκμενιστάν και Ουζμπεκιστάν. Όταν μιλάμε για «Ναϊν» αναφερόμαστε στην ομώνυμη συνοικία της Τεχεράνης. Με βάση, λοιπόν, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τις προδιαγραφές που έχουν δημιουργηθεί με τα χρόνια στην κάθε περιοχή, τα χαλιά που προέρχονται από εκεί παίρνουν και τα χαρακτηριστικά τους».
Αυτό θα μπορούσε να λειτουργήσει και ως μέσο διάδοσης πολιτισμού. Ως ιστορική αναδρομή σε μια τέχνη.
«Κάθε τοπωνύμιο έχει καταφέρει να χαρίσει στην επόμενη γενιά μέσω του χαλιού τα χαρακτηριστικά της φυλής του, τα χρώματά του. Δεν είναι τυχαίο. Κάποια πράγματα έχουν διασωθεί μέσα στις γενεές και έχουν μείνει αναλλοίωτα. Σε αυτό, έχει συμβάλει και η τέχνη της ταπητουργίας, η οποία, εκτός από τη χρηστική της ιδιότητα έχει και τις ευαισθησίες που αναγνωρίζουμε σήμερα». Αυτό, φυσικά, προϋποθέτει το μέσο που μεταφέρει αυτά τα χαρακτηριστικά, το χαλί, δηλαδή, να είναι καλής ποιότητας.
  Αλήθεια, πως ξεχωρίζουμε ένα καλό χειροποίητο χαλί;
Ο κ. Εφραίμογλου εδώ μας αιφνιδιάζει.
«Δεν υπάρχει κακό χειροποίητο χαλί. Υπάρχει κακή αγορά και κακή πώληση, αντίστοιχα. Όλα τα χειροποίητα χαλιά είναι καλά υπό την προϋπόθεση ότι αγοράζονται γι’ αυτό που είναι και οπωσδήποτε πληρώνονται για αυτό που είναι».iran 08 450x326
  Και εξηγεί:
«Δε θα ήταν δίκαιο να αγοράσει κάποιος ένα χαλί φτιαγμένο σε μια άλλη χώρα, με μια άλλη τεχνοτροπία και να πληρωθεί σαν να είναι αυθεντικό, γιατί δεν θα είναι. Είναι πιο σωστό να το πληρώσει ως «τύπου πχ Ναϊν» ή ως κάτι άλλο διαφορετικό».
  Από πού προκύπτουν οι διαφορές αυτές; Αυτή η παραπλάνηση οφείλεται αποκλειστικά στον πωλητή ή μήπως η ευθύνη βαραίνει και τον αγοραστή;
«Το πρόβλημα είναι ότι είναι δύσκολο να διαγνωστούν οι διαφορές. Δεν είμαστε εξοικειωμένοι στο να διακρίνουμε ένα χαλί. Ένας άλλος παράγοντας είναι ότι δεν υπάρχει κάποια σήμανση, ένα διακριτικό, όπως όταν αγοράζουμε οποιοδήποτε άλλο αντικείμενο. Δεν υπάρχουν πληροφορίες είτε από περιοδικά είτε από άλλους χώρους, ώστε να αντλήσουμε στοιχεία πιστοποίησης της γνησιότητας των όσων μας λένε για το χαλί. Υπάρχει μια σύγχυση».
  Οι παραπάνω πληροφορίες μας δημιουργούν, εύλογα, το ερώτημα για το αν σε αυτό οφείλεται και η αυξημένη τιμή στην αγορά ενός χειροποίητου χαλιού. Σκέψεις, όπως για το αν εξαιτίας του σχεδίου του και του τρόπου κατασκευής του αξίζει να δαπανηθεί ένα συγκεκριμένο ποσό είναι λογικό να έρχονται στο μυαλό. Ο κ. Εφραίμογλου, όμως, διαψεύδει την πεποίθηση ότι το χειροποίητο χαλί είναι και ακριβό. «Το ακριβό χειροποίητο χαλί δεν υπάρχει πλέον. Όλα τα χαλιά αν αγοράζονται γι’ αυτό που είναι και, βέβαια, δε σημαίνει πως ένα οικονομικό χαλί δεν είναι όπως θα θέλαμε να είναι. Όλα τα χειροποίητα χαλιά αντέχουν πολλά χρόνια και τα χρήματα που θα διαθέσουμε αξίζουν».
  Ποιοι, όμως, είναι οι παράγοντες, που μας βοηθούν στο να εκτιμήσουμε την αξία ενός χαλιού;
«Πολλά είναι τα στοιχεία, που πρέπει να εκτιμηθούν. Αρχικά, η προέλευση του χαλιού, από ποια χώρα δηλαδή προέρχεται. Σημαντικό ρόλο παίζει και η τεχνική, με την οποία έχει υφανθεί, η τεχνοτροπία του, τα χρώματα που χρησιμοποιήθηκαν, πως είναι πλεγμένοι οι κόμποι κλπ. Επίσης, ο δείκτης δυσκολίας του σχεδίου και οι διαστάσεις του. Και, φυσικά, το πόσο εύκολα μπορούμε να το αντικαταστήσουμε. Μπορούμε να έχουμε ένα χειροποίητο χαλί, για σαλόνι με 400€».

  Έχουμε μπει πλέον σε περισσότερο τεχνικά θέματα, συνεπώς, οι απορίες μας σχετικά με τις επιμέρους κατηγορίες είναι εύλογες. Πόσο ρόλο παίζουν οι διαστάσεις, τα χρώματα;
«Τα τελευταία χρόνια έχουμε μικρύνει τις διαστάσεις. Παλαιότερα τα φτιάχναμε τόσο μεγάλα, όσο χρειαζόταν για να καλύψουμε το δάπεδο. Σήμερα είναι περισσότερο διακοσμητικό. Αυτό μας έχει βοηθήσει κι εμάς να ανεβάσουμε ποιοτικά την αγορά μας».
Λογικά οι διαστάσεις επηρεάζουν την τιμή ενός χαλιού. Όμως, πόσο χρειάζεται ένας υφαντής για να ολοκληρώσει ένα χαλί; «Κατά μέσο όρο, περίπου για 1 τμ χρειάζεται ένας μήνας πέρα από την προεργασία ή τα σχέδια, ενώ μπορεί και να χρειαστεί και 1-2 μήνες για τις λοιπές εργασίες μέχρι την ολοκλήρωσή του, όπως τα ρινίσματα, τα στεγνώματα και τα λοιπά χημικά πλυσίματα». Χρόνος, αρκετά σημαντικός, ώστε να συνυπολογίζεται στο κόστος.
  Και τα χρώματα; AA INDIA 74 500x298
«Συνήθως τα χειροποίητα χαλιά έχουν πολλά χρώματα. Δεν είναι κάτι που πρέπει να το ταιριάξουμε με κάτι άλλο, όπως π.χ. ένα κουστούμι με τα παπούτσια και αυτό δε μας δεσμεύει στην επιλογή. Καλό είναι, μάλιστα, να έχει και την αντίθεση».
Αυτό με ποιον τρόπο επιτυγχάνεται;
«Έχει σχέση με το πόση αντίθεση θέλει ο αγοραστής να κάνει στο χώρο του. Υπάρχουν για όλα τα γούστα και τις προτιμήσεις. Περίτεχνα, κλασσικά, απλά, νεοκλασικά, παραδοσιακά, τα οποία θεωρούνται και πιο δύσκολα. Κομμάτια, με επαναληπτικό σχέδιο, που συνήθως συνδυάζονται με τα έπιπλα και άλλα κομμάτια με κέντρο τα σύμμετρα ή το λεγόμενο «μενταγιόν» και μπορούν να βοηθήσουν αισθητικά το χώρο. Από κει και πέρα ο πελάτης βάζει την αισθητική του».

  Τα παραπάνω υπήρξαν σημαντική καθοδήγηση για το τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή στο χώρο του χειροποίητου χαλιού. Ωστόσο, επειδή, η γνώση δεν είναι πάντα αρκετή, αλλά, όπως επισημαίνει και ο ίδιος, ο καθένας χρειάζεται πάντα μια δεύτερη γνώμη, ολοκληρώνοντας τη συνέντευξη, ο κ. Εφραίμογλου μας δίνει τη δική του συμβουλή, μέσα από την πλούσια εμπειρία του.
«Ο καθένας δικαίως προβληματίζεται για το τι πρέπει να αγοράσει ή τι του πηγαίνει και πολλές φορές πελαγώνει. Η συμβουλή που έχουμε να δώσουμε είναι ότι πρέπει να κρατά τη δική του αισθητική μέσα στο σπίτι. Ανεξάρτητα από τις συμβουλές, που δέχεται ο κάθε υποψήφιος αγοραστής από φίλους και γνωστούς, τον τελευταίο λόγο θα πρέπει να τον έχει ο ίδιος, μιας και αυτός θα ζει με την αγορά του».